Anbefalingar om å styrkje tilbodet for gynekologisk kreft

Overføringa av kirurgi for eggstokkreft skal skje når føresetnadene er oppfylte, tentativt frå 1. januar 2030, og seinast innan 2032.

– Målet vårt er å sikre alle pasientane i Helse Vest eit best mogleg behandlingstilbod, både i dag og i eit langsiktig perspektiv. Vi må organisere tenestene, slik at vi sikrar høg kvalitet og robuste fagmiljø i åra som kjem, seier Bjørn Egil Vikse, fagdirektør i Helse Vest RHF.  

Det er styret som tar den endelege avgjerda i saka.  Les heile styresaka, som kjem opp i styremøtet i Helse Vest RHF 22. oktober. 

Behov for å styrkje fagmiljøa 

Bakgrunnen for det regionale arbeidet er fleire forhold. Helse Bergen hadde i 2024 utfordringar med å fylle den regionale rolla innan gynekologisk kreft, som følgje av mangel på erfarne spesialistar. Samstundes kom det ein ny nasjonal kreftstrategi, ny kvinnehelsestrategi og kvalitetsresultat, som viste behov for forbetring.  

Ei ekstern fagfellevurdering, gjennomført av erfarne gynekologiske kreftspesialistar frå Sverige og Danmark, peikar på at dagens organisering er sårbar. 

– Regionen har høg kompetanse innan gynekologisk kreftbehandling, men fagmiljøa er små, spesielt innan den kirurgiske delen av behandlinga. Fagfellevurderinga viser at vi må setje i verk tiltak for å gjere tilboda meir robuste og mindre sårbare over tid, seier Vikse. 

– Denne saka handlar om korleis vi best mogleg kan sikre framtidas behandlingstilbod for kvinner med gynekologisk kreft på heile Vestlandet, både på kort og lang sikt. Det er det omsynet som må vere styrande for dei vala vi gjer. 

Omfattande regionalt arbeid 

Gjennom våren 2026 har fagpersonar frå helseføretaka, brukarrepresentantar, tillitsvalde og vernetenesta vurdert korleis tilbodet bør utviklast vidare. Det har vore semje om dei fleste tiltaka som blir foreslått, for å styrkje fagmiljøa og samarbeidet i regionen. Samstidig har det vore ulike syn på korleis enkelte kirurgiske funksjonar bør fordelast mellom Bergen og Stavanger. Prosjektet har analysert fem ulike modellar for framtidig organisering av behandlingstilbodet. 

– Det har vore viktige og konstruktive faglege diskusjonar. Alle er samde om behovet for å styrkje tilbodet. Der det har vore usemje, handlar det om kva organisering som på sikt vil gi det mest robuste og stabile tilbodet til pasientane, seier Vikse.  

Tilrår å samle kirurgi for eggstokkreft 

I styresaka til Helse Vest RHF vurderer ein at dagens organisering av kirurgi for eggstokkreft ikkje er tilstrekkeleg robust på lang sikt. 

Kirurgi for eggstokkreft er ei teknisk vanskeleg prosedyre, som krev erfaring og mengdetrening for å vedlikehalde kompetanse og kvalitet. Dei siste fire åra har det i gjennomsnitt vore om lag 86 operasjonar årleg til saman i heile regionen. 

På denne bakgrunnen blir det tilrådd at kirurgi for eggstokkreft blir samla ved Haukeland universitetssjukehus på sikt. Overføring av kirurgien skal først skje når Helse Bergen kan dokumentere at nødvendige faglege føresetnader er oppfylte. Dette er tentativt planlagt frå 1. januar 2030, og seinast innan 2032. 

Samtidig skal kirurgi for livmorkreft framleis utførast både i Bergen og Stavanger. 

– Det finst ingen sikre svar i denne fagleg komplekse saka, men både fagfellevurderinga og europeiske retningslinjer anbefaler at større sentre har ansvar for operasjon av eggstokkreft, seier Vikse. 

Skal få behandling nærast mogleg der dei bur 

For pasientane vil utgreiing, medikamentell behandling, og oppfølging framleis bli gitt ved det lokale helseføretaket. Strålebehandling blir, som nå, tilbudd i Helse Bergen og Helse Stavanger. 

– Sjølv om kirurgien for eggstokkreft på sikt blir samla ein stad, skal resten av behandlinga framleis skje nær der pasienten bur. Det er viktig for oss å sikre gode og samanhengande pasientforløp i heile regionen, seier Vikse. 

Vidare prosess 

Styra i Helse Bergen HF, Helse Førde HF og Helse Fonna HF har støtta tilrådinga om å samle kirurgi for eggstokkreft ved Haukeland universitetssjukehus. Styret i Helse Stavanger HF tilrår ei vidareføring av dagens modell. 

Saka skal behandlast av styret i Helse Vest RHF 22. oktober. 

Fakta

• Gynekologisk kreft omfattar mellom anna eggstokkreft, livmorkreft, livmorhalskreft og vulvakreft. 

• Helse Vest er den einaste helseregionen i Noreg der kirurgi for eggstokkreft og livmorkreft blir utført ved to sjukehus. 

• Ei ekstern fagfellevurdering konkluderte med at dagens organisering er sårbar og tilrådde større grad av samling av kirurgisk behandling. 

• Administrerande direktør i Helse Vest RHF tilrår at kirurgi for eggstokkreft blir samla ved Haukeland universitetssjukehus når nødvendige faglege føresetnader er oppfylte, tentativt frå 1. januar 2030, og seinast 2032. 

• For pasientane vil utgreiing, medikamentell behandling, og oppfølging framleis bli gitt ved det lokale helseføretaket. Strålebehandling blir, som nå, tilbudd i Helse Bergen og Helse Stavanger. 

Tidlegare saker

• Regional rapport om gynekologisk kreft er klar - Helse Vest RHF (1. juli 26) 

• Felles regionalt prosjekt for å styrke behandlingstilbodet innan gynekologisk kreft - Helse Vest RHF (3. mars 26) 

• Skal få råd om utviklinga av behandlingstilbodet innan gynekologisk kreft - Helse Vest RHF (31. mars 25) 

Saksdokument

• Les styresaka om gynekologisk kreft i Helse Vest, som kjem opp i styret i Helse vest RHF 22. oktober.
• Les alle styresakane som kjem opp i styret i Helse Vest RHF 22. oktober 26 

• Les rapporten frå prosjektgruppa (per juni 2026) 

• Les heile fagfellevurderinga (per mars 26)  
• Les mandatet for prosjektet, og styresaka som var oppe i Helse Vest RHF-styret 11. mars 26.