Skal dela ut 152,7 millionar til eigarar av freda bygg

Kvart år deler Riksantikvaren ut tilskot til freda bygningar og kulturmiljø i privat eige til fylka og Sametinget.  

No er årets tildeling klar, med ein pott frå regjeringa på 152,7 millionar kroner.   

Sjå heile tildelinga til alle fylka og Sametinget nedst  

– Det er ei glede å kunna dela ut tilskot til freda bygningar og kulturmiljø i privat eige over heile Noreg. Private eigarar gjer ein uvurderleg innsats for å ta vare på den felles kulturarven vår, seier klima- og miljøminister Andreas Bjelland Eriksen. 

Riksantikvaren deler ut 142,6 millionar kroner no, og resten av midlane blir delt ut seinare.   

Det er viktig å understreka at Riksantikvarens tildeling først går til fylkeskommunane og Sametinget, og dei fordeler til eigarar i sine område.   

Kva eigarar av freda bygg som får tilskot er enno ikkje klart.  

Men Riksantikvaren har teke imot tre søknader direkte frå Den Gamle Krigsskole i Oslo, og dessutan Kommisjonsgården og Infanterikasernen i Fredrikstad. Her er det gjort ei direkte tildeling på 750 000 kroner til Kommisjonsgården og 700 000 kroner til Krigsskolen. 

Støttar istandsetjing og vedlikehald  

– Utan eigarane ville fleire bygg forfalle over heile Noreg. Den fantastiske innsatsen og engasjementet deira gjer at me kan ta vare på den norske kulturarven, seier riksantikvar Hanna Geiran.  

Eigarar kan søkja om tilskot til istandsetjing og vedlikehald, og for å dekkje såkalla antikvariske meirkostnadar.   

Det er ei auke i både talet på søknader og i søknadssummar i år samanlikna med 2025.  

– Eg gler meg til å sjå den endelege fordelinga av desse tilskota, og korleis dei kan bidra til å løfte dei freda bygningane og kulturmiljøa våre, seier Geiran.  

– Fylkeskommunane og Sametinget har god oversikt over behovet på sitt område. No skal dei vurdera og prioritera søknadene, seier ho.  

Blant dei som mottok tilskot i fjor var variasjonen som alltid stor.  

Handelsstaden Nerstua på Tussøy i Troms fekk mellom anna tilskot for å reparera torvtaket, og dessutan utskifting av røykrøyr.  

Huset vart freda av Riksantikvaren på seinsommaren i fjor.  

Rørvik gard på Hamarøy i Nordland fekk også tilskot til omfattande restaureringsarbeid, medan Yttersø gard i Larvik i Vestfold fekk støtte til gjenoppføring av gavl på hovudhuset. 

Til høgdegarden Ormelid i Luster i Vestland – som har busetjingshistorie 4000 år tilbake i tid - vart det gitt midlar til istandsetjing av bygningane og vedlikehald av kulturlandskapet.  

Innlandet får mest - igjen  

Det er Innlandet som får mest i tilskot med 28,7 millionar kroner. Fylket fekk også mest i tilskot i 2025, med 30,3 millionar.  

Vestland får nest mest med 25,2 millionar kroner, medan Rogaland får 12,6 millionar.  

Fylkeskommunane og Sametinget har fått 518 søknader på til saman 411, 9 millionar kroner for 2026. Det er ein auke frå 482 søknader og 325,9 millionar i 2025.    

Søknader frå privatpersonar utgjer 67 prosent av søknadene i tal, og 52 prosent av den totale søknadssummen. Andre søkjarar er andre private aktørar, eller aksjeselskap og stiftingar.  

Riksantikvaren har i tillegg teke imot tre søknader direkte frå Den Gamle Krigsskole i Oslo, og dessutan Kommisjonsgården og Infanterikasernen i Fredrikstad. Her er det gjort ei direkte tildeling på 750 000 kroner til Kommisjonsgården og 700 000 kroner til Krigsskolen. 

Formålet med tilskotsordninga er å ta vare på freda kulturminne og kulturmiljø i privat eige og å bidra til at dei blir sette i stand etter antikvariske retningslinjer.  

Tilskotsordninga skal sikra kulturminne og kulturmiljø sin verdi som kjelde, og gode opplevingar for folk i alle aldre, og leggja til rette for berekraftig verdiskaping og bruk. 

Søker	Søknadssum til fylkeskommunen/Sametinget	Tilskudd 2026
Agder	15 045 525	kr 6 100 000
Akershus	7 112 319	kr 2 845 000
Buskerud	16 050 266	kr 5 793 250
Finnmark	1 203 291	kr 591 000
Innlandet	70 824 366	kr 28 700 000
Møre og Romsdal	22 329 504	kr 7 789 300
Nordland	22 447 279	kr 7 150 000
Oslo	44 761 529	kr 9 551 730
Rogaland	30 358 547	kr 12 600 000
Sametinget	13 115 645	kr 4 550 000
Telemark	27 788 356	kr 6 633 000
Troms	8 911 971	kr 3 406 330
Trøndelag	20 407 896	kr 8 163 160
Vestfold	5 734 250	kr 2 551 500
Vestland	77 954 258	kr 25 235 270
Østfold	19 256 095	kr 9 449 590
Sum:	kr 411 901 097	kr 141 109 130