JONASPRISEN 2023: Gjer det NAV ikkje fekk til åleine

– Norsk arbeidsliv er langt frå så inkluderande som det burde vere. Det er på høg tid at alle får bli med i arbeidslivet, seier dagleg leiar Jarle Eknes i Helt Med.

– Vi har difor rigga ein modell som gjer det lettare for personar med uføretrygd å kome inn i arbeidslivet og lettare for arbeidsgivarar å seie ja til å vere inkluderande, seier Eknes.

På seks år har stiftelsen bidratt til å opprette over 250 ordinære stillingar for arbeidslystne uføretrygda i over 40 norske kommunar.

Men mange står framleis utanfor: Berre ein av fire personar med utviklingshemming har ein jobb å gå til, og nesten ingen av desse stillingane er i ordinært arbeidsliv.

Langt under halvparten av dei 108 000 funksjonshindra arbeidstakarane med heil eller delvis arbeidsevne, er sysselsette i dag, ifølgje SSB og NOU 2023: 13 På høy tid.

– Gjennom sin gode modell for oppfølging av arbeidstakarar og arbeidsgivarar har stiftelsen Helt Med på ein truverdig måte vist at ingen treng å vere utanfor, og at alle menneske har viktige ressursar som bør komme samfunnet til gode, seier Øistein Anmarkrud, leiar for Jonasprisjuryen.

– Jobben min betyr alt

Alna Ridesenter rett utanfor Oslo er ein av dei 250 arbeidsgivarane i Helt Med-familien Stallmedarbeidar Pernille Sofie Bjerknæs (26) får ikkje skrytt nok av ridesenteret, stiftelsen og hestane.

– Jobben min betyr alt for meg, seier ho. – Tenk kor kjedeleg eg hadde hatt det om eg ikkje kunne kome hit. Det er så mange i min alder med lærevanskar som sit heime og ikkje har noko å gjere, noko å gå til. Dei berre sit i sofaen. Eg synest synd i dei, seier ho.

Bjerknæs seier ho skulle ønske at regjeringa ville fokusere meir på dei som har lærevanskar slik at fleire kan få seg ein jobb.

– Utan Helt Med hadde eg ikkje hatt noko å gå til i dag. Eg har fått draumejobben, og det er eg glad for, seier ho.

Trekkjer seg aldri ut

Arbeidsinkluderingsmodellen til Helt med er utvikla av Jarle Eknes og partnar Jann Aasbak. Og den er enkel: Jobbspesialistar ved stiftelsen samarbeider med potensielle arbeidsgivarar om å snikre i hop stillingar bedrifta treng og som ein uføretrygda kan utføre.

Dernest tek stiftelsen ansvar for rekrutteringsprosessen og den fire vekers praksisperioden. Etter fire veker vert åtte av ti tilbydd fast jobb. Først då skal dei lønast av arbeidsgivar.

Og jobbspesialistane gir seg ikkje med dette: dei følger opp arbeidsgivar og -takar utan tidsavgrensing.

– Dette er det unike med oss: Vi er ikkje med på eit stunt for å få i gang eit arbeidsforhold og ei lita stund etterpå. Vi trekkjer oss aldri ut, seier Jarle Eknes.

Målet framover er å skape minst hundre nye arbeidsplassar for denne målgruppa kvart år.

– I mange tiår har personar med utviklingshemming og lærevanskar blitt fortrengd frå arbeidslivet. Ingen er tent med det, verken dei som står utanfor eller samfunnet elles, seier han.

Om Jonasprisen Jonasprisen er ein ærespris etablert i 1984 som årleg vert tildelt ein person, organisasjon eller institusjon som har medverka til å skape eit romslegare og meir tolerant samfunn, der menneskeleg variasjon og personlege særtrekk vert sett på som ein rikdom og ikkje eit problem. Æresprisen er kalla opp etter Jens Bjørneboes roman, Jonas, frå 1955. Det er Institutt for spesialpedagogikk som deler ut prisen. Juryen: Øistein Anmarkrud (leiar), Ona Bø Wie, Ellen Irén Brinchmann og Grete Indahl. Nokre tidlegare vinnarar: Johann Olav Koss, Margreth Olin, Lars Monsen, Wenche Foss, Ingvar Ambjørnsen, Herbjørg Wassmo, Simon Flem Devold, Kjersti Horn, Pøbelprosjektet, Mari Storstein, Leo Ajkic og NRK Super.