Tøff start for laksen i Tana

– Desse resultata viser at mykje laksesmolt gjekk tapt under vandringa i elva og understrekar kor viktig det er med meir kunnskap om kva som påverkar smolten på veg mot sjøen, seier Hilde Singsaas, direktør for Miljødirektoratet.

Forskarane frå Norsk institutt for naturforsking (NINA) og Naturressursinstituttet i Finland (Luke)  har undersøkt vandringsåtferd og overleving hos laksesmolt i Tanavassdraget. Eitt av måla var å finne ut om pukkellaksfella ved Seida kunne påverke vandringa og overlevinga til smolten.

Merkte smolt med sendarar

For å undersøkje ferda til smolten vart 195 smolt fanga, merkte med akustiske sendarar og sette ut i sideelva Utsjoki, 109 kilometer frå havet. Eit nettverk av mottakarar registrerte signala frå smolten på veg nedover vassdraget.

– Resultata viser at mykje smolt gjekk tapt allereie tidleg i utvandringa. Metodiske forhold kan forklare noko av tapet. Men forskarane meiner at den samla sett viktigaste årsaka sannsynlegvis er at smolten blir eten av rovfisk  og fugl, seier Hilde Singsaas.

Mogleg påverknad av pukkellaksfella i Seida

Ved pukkellaksfella ved Seida såg forskarane at smolten brukte noko tid på å passere gjennom fella. Samtidig var talet på smolt som faktisk nådde fram til fella svært lågt. Av dei 16 smoltane som kunne sporast ved fella var det fire som gjekk tapt i dette området. Rapporten understrekar at datagrunnlaget er for lite til å trekkje sikre konklusjonar om pukkellaksfella har hatt nemneverdig påverknad på laksesmolten.

– Vi har merkt oss at talet på laksesmolt som nådde fram til felleområdet var svært lågt. Dette gjer det vanskeleg å fastslå om, eller i kor stor grad, sperra har hatt noko å seie for overlevinga. Sjølv om resultata er usikre jobbar vi med å finne betre løysingar for at smolten skal kunne passere fella mest mogleg uhindra, seier Singsaas.

Søkjar meir kunnskap

Rapporten peikar på behovet for meir kunnskap om utfordringane til smolten i Tanavassdraget. Miljødirektoratet arbeider no med å styrkje kunnskapen om laksebestandane i Tana, både for å forstå effektane av rovfisk og fugl (predasjon), klimaendringar og andre påverknadsfaktorar. Dette vil gi eit betre grunnlag for å vurdere nye tiltak og for å vidareutvikle tekniske løysingar i pukkellaksfeller.

– For å bevare laksebestandane i Tana treng vi betre innsikt i kva faktorar som påverkar smolten på veg ut mot havet, seier Hilde Singsaas.