Fann fleire ulovlege produkt i nettbutikkar

– Det er svært alvorleg at så mange varer kjøpte på nett er ulovlege. Vi har eit strengt regelverk i Europa som skal verne menneske og miljø mot farlege stoff i produkt. Netthandelen har gjort det vanskelegare å sørgje for at desse reglane blir overhaldne. Det jobbar både Noreg og resten av Europa no hardt med å finne ei løysing på, seier klima- og miljøminister Andreas Bjelland Eriksen.

Dropshipping breier om seg

Miljødirektoratets kontrollerte nettbutikkar som driv med dropshipping,  av 210 produkt og 87 aktørar, som ein del av eit nordisk tilsynsprosjekt.

Dropshipping er ein forretningsmodell innan netthandel der seljaren tilbyr produkt som blir sende direkte frå leverandør i utlandet og til kunden. Varene er ikkje på lager hos nettbutikken.

Det kan vere vanskeleg å vite om nettbutikken du handlar frå er ein tradisjonell nettbutikk eller ei verksemd som driv med dropshipping.

Flest ulovlege produkt hos dropshipping-butikker

I det nordiske prosjektet vart det fokusert på tre ulike netthandelaktørar: marknadsplattformer, nettbutikkar og dropshipping-butikker.

Verksemder både utanfor og innanfor EØS-området vart kontrollerte. Samla resultat frå alle dei nordiske kontrollane var at 71 prosent av alle kontrollerte produkt vart selde i strid med regelverket.

Dropshipping-butikkane hadde flest brot på regelverket med 81 prosent, marknadsplattformer 64 prosent og nettbutikkar 59 prosent.

Kontrollerte varer hos 11 norske nettbutikkar

Miljødirektoratet kjøpte 17 produkt frå 11 nettbutikkar innan kategorien elektronikk, leikar og smykkar. Produkta vart sende til kjemisk analyse hos eksternt laboratorium. 

Dei ulovlege produkta var kjøpte hos seks ulike norske nettbutikkar, som alle stansa salet av produkta etter vår kontroll. Dei fleste av nettbutikkane var små føretak.

11 av produkta var ulovlege å selje fordi dei inneheldt forbodne stoff, som ftalat og kortkjeda klorparafinar i mjuk plast, bly i loddepunkt og kadmium i eit smykke. Fire produkt var ulovlege på grunn av manglande merking.

Bly og blysamband kan skade forplantningsevna og gi fosterskadar. Ftalat kan skade hormonreguleringa. kortkjeda klorparafinar er mistenkte å vere kreftframkallande. Kadmium og dei fleste kadmiumsamband er kreftframkallande og svært giftige. 

Hindre helse- og miljøfarlege stoff

Alle som sel varer på den norske marknaden har ansvar for at dei ikkje inneheld regulerte helse- og miljøfarlege stoff. 

–Inntrykket vårt er at dei som driv dropshipping-butikker i liten grad kjenner til og vurderer om produkta er lovlege i samsvar med europeiske reglar. Forbrukarar som handlar frå dropshipping-aktører, og nettbutikkar som opererer frå land utanfor EØS-området, bør vere klare over at det er auka risiko for at produkta kan innehalde farlege og forbodne stoff, seier seksjonsleiar Pål Nesteby i Miljødirektoratet.

Fakta: Dropshipping

• Nettsida oppgir ikkje kven som er leverandør. Leverandørane er ofte lokaliserte utanfor EØS.
• Kunden handlar ofte i god tru om at produktet blir selt frå ein tradisjonell norsk nettbutikk.
• Dei som sel gjennom dropshipping-butikker kan enkelt byte ut varetilbodet sitt på nettsida eller stengje nettsida og opprette ein ny.
• Det er peika på fleire utfordringar med slike aktørar, mellom anna kan det vere vanskeleg for kundar å returnere vara og komme i kontakt med verksemda. Det har også vore peika på sal av falske trendprodukt og produkt med låg kvalitet.
• Denne måten å drive netthandel på er aukande.