Miljødirektoratet

Fryktar algeoppblomstring i Mjøsa etter uvêret Hans

Del

Uvêret Hans førte mykje avløpsvatn og gjødsel ut i Noregs største innsjø, viser ny rapport. 10 prosent meir fosfor i Mjøsa kan gi meir algar i sommar.

Blågrønalgar danna store oppblomstringar i strandnære område i Mjøsa i 2019 og 2021. Her frå Hamar båthamn.
Blågrønalgar danna store oppblomstringar i strandnære område i Mjøsa i 2019 og 2021. Her frå Hamar båthamn. Foto: Jarl Eivind Løvik

– Når det blir varmt kan vi få oppblomstring av blågrønalgar i Mjøsa, på grunn av den auka mengda fosfor frå avløpsvatn og jordbruksareal som hamna i innsjøen under uvêret Hans. Blågrønalgar kan vere giftige, og gjere vatnet ueigna for bading, seier direktør for Miljødirektoratet, Ellen Hambro.

Kan gi vedvarande miljøproblem

Uvêret Hans skapte ein flaum, som gjorde at avløpsnettet rundt Mjøsa vart overbelasta. Ureinsa avløpsvatn med mykje fosfor rann derfor rett ut i elvane og vidare til Mjøsa. I tillegg vart gjødsel og partiklar frå dyrka mark skylt ut i innsjøen. Målingar som Norsk institutt for vassforsking (NIVA) har gjennomført for Miljødirektoratet reknar med at innhaldet av fosfor i Mjøsa er 10 prosent høgare no enn før uvêret.

– Det tek fem til seks år til alt vatnet i Mjøsa er skifta ut. Dermed blir fosforet verande i mange år i innsjøen. Med eit stadig varmare klima er det grunn til å frykte at fosforet kan gi auka algevekst og miljøproblem gjennom fleire varmeperiodar framover, seier miljødirektør Ellen Hambro. 

Må oppgraderast for å tole ekstremvêr

Det er godt kjent at Mjøsa er utsett for store tilførsler av fosfor og andre næringsstoff frå avløp og jordbruk, som skader miljøet i innsjøen. Med klimaendringar og meir ekstremvêr er det naturleg å tru at problemet vil auke.

– Erfaringane frå Hans på seinsommaren i fjor aktualiserer behovet for å oppgradere leidningsnett og avløpsreinseanlegg, slik at dei ikkje blir påverka av store nedbørsmengder, seier Hambro.

Regjeringa har sendt på høyring ei ny gjødselbruksforskrift, der ei av hensiktene er å redusere bruk av fosforhaldig gjødsel. Statsforvaltaren i Innlandet vil også sende på høyring regionale miljøkrav etter jordlova, som vil bidra til å redusere tilførsler av fosfor og andre næringsstoff frå jordbruket. Begge regelverka vil dessutan ha krav knytt til flaumutsette område.

Overvakar dei store innsjøane

Det auka innhaldet av fosfor i Mjøsa etter uvêret Hans vart oppdaga gjennom eit overvakingsprogram Miljødirektoratet har for 26 store innsjøar i Noreg. I Mjøsa er det gjennomført årleg overvaking sidan 1970-talet, der NIVA på oppdrag frå Miljødirektoratet følgjer med på vasskvalitet, artsmangfald og tilstanden til økosystemet i innsjøen.  

– Langsiktig og systematisk miljøovervaking gjer det mogleg å vurdere dei økologiske konsekvensane av ekstremvêr og storflaum, seier Hambro.

Kontakter

PressevaktPressevakta svarer på førespurnader frå pressa mandag til fredag

Bemanna mellom klokka 8 og 15.45 frå 15. september til 14. mai, mellom klokka 8 og 15 frå 15. mai til 14. september.

Tel:40 10 38 00presse@miljodir.no

Om oss

Miljødirektoratet jobber for et rent og rikt miljø
Våre hovedoppgaver er å redusere utslipp av klimagasser, forvalte norsk natur og hindre forurensning. Vi er et statlig forvaltningsorgan underlagt Klima- og miljødepartementet. Vi har i underkant av 700 ansatte ved våre to kontorer i Trondheim og Oslo, og ved Statens naturoppsyn (SNO) sine lokalkontor.

HiddenA line styled icon from Orion Icon Library.Eye