Framleis for mykje bly i elektronikk

Miljødirektoratet kontrollerte 20 elektriske- og elektroniske produkt, der blyinnhald vart funne i loddepunkt med høgare nivå enn tillaten grenseverdi. Det var også to produkt som mangla den lovpålagde CE-merkinga.

Miljødirektoratet kjøpte mellom anna inn elektroniske leikar, sparkesyklar, trådlause ladarar, fidgetspinnere og kroppspleieprodukt slik som vippekrøllere. Varene vart kjøpt inn frå store butikk-kjeder, fysiske butikkar og mindre nettbutikkar i Noreg og ein nettbutikk i Danmark. Ulovlege produkt med for høgt innhald av bly har vorte trekt frå marknaden. Dei fleste produkta var produserte i Kina.

Bly er eit helse- og miljøproblem

Bly er eit giftig tungmetall som gir akutte og kroniske helse- og miljøskadar. Hos menneske kan bly til dømes føre til skadar på hjerne-og nervesystemet.

Bly som hamnar i naturen, kan ende opp i fisk og dyr, som igjen kan hamne i matfatet til oss og føre til at menneske blir blyforgifta.

Faren for utslepp av bly vil oftast vere størst når produkta blir produserte og når dei endar som avfall. For å redusere forureininga, er det viktig å redusere den ulovlege importen og omsetninga av EE-produkt med innhald av bly. Levering av EE-produkt til avfallsbehandling er også avgjerande for å avgrense utslepp av bly i naturen.

Det europeiske regelverket har sidan 2013 forbode bruk av bly i Ee-produkt i ein konsentrasjon høgare enn 0,1 vektprosent per komponent.  Bly blir ofte brukt i loddepunkt til krinskorta i slike produkt. 

Importørane gjer ikkje jobben sin

Importørane må sjekke om EE-produkta dei sel er i samsvar med det europeiske regelverket, som også gjeld i Noreg, gjennom føresegner i produktforskrifta.

- Resultata frå aksjonen tyder på at importørane ikkje gjer jobben sin, og ikkje etterspør dokumentasjon som viser innhald av bly i EE-produkt. Vi håpar resultata blir ein vekkjar for bransjen, seier Mathieu Veulemans, seksjonsleiar for varetilsyn i Miljødirektoratet.

Strengare oppfølging framover

Miljødirektoratet har etter at aksjonen vart avslutta, fått høve til å gi straffegebyr til verksemder som omset produkt i strid med regelverket. Miljødirektoratet vil bruke dette verkemiddelet viss vi avdekkjer for høgt innhald av helse- og miljøskadelege stoff i produkt vi kontrollar framover.

Råd til forbrukarar

Miljødirektoratet har to tydelege råd til forbrukarar:

• Sjekk CE-merket. Ikkje kjøp EE-produkt som ikkje er CE-merket, då dei er ulovlege.
• Lever inn kasserte EE-produkt. Dette kan leverast til butikkar som sel same type produkt, eller til eit kommunalt avfallsmottak. Det er gratis å levere dei inn.

 Europeisk samarbeid

Miljødirektoratet delte informasjon frå denne kontrollen med kollegaene våre i det europeiske tilsynsforumet for kontroll av EE-produkt. Her deltek også Europakommisjonen. Det er eit vedvarande problem at EE-produkt inneheld ulovlege mengder bly.

EU-landa vart samde om å gjennomføre eit europeisk tilsynsprosjekt i 2024. Resultat av dette prosjektet blir også brukt av Europakommisjonen i den løpande dialogen sin med Kina om produkttryggleik.