Forbyr PFAS-stoff i vanlege produkt

– Vi skal ikkje utsetjast for dei farlegaste kjemikaliane i Noreg. PFAS er miljøgifter og hormonforstyrrande stoff som over tid kan ha alvorlege effektar på menneske og naturen. Vi jobbar derfor for eit forbod mot alle slike kjemikaliar. Med restriksjonen som no kjem tek vi eit viktig steg vidare, seier klima- og miljøminister Sigrun Aasland.

– PFAS-stoff blir svært brotne sakte ned og blir verande i miljøet i lang tid. Når Pfhxa-forbodet no byrjar å gjelde, vil det bidra til å redusere spreiinga av desse stoffa frå produkt mange bruker i kvardagen, seier miljødirektør Hilde Singsaas.

Frå 10. oktober 2026 blir det forbode å omsetje eller bruke PFHxA, salta og dei relaterte stoffa i:

• klede, sko og tilbehøyr i tekstil for allmenta
• skinn, lêr og pels for allmenta
• papir og papp som kjem i kontakt med mat
• stoffblandingar for allmenta, som impregneringssprayar
• kosmetiske produkt

Produsentar og importørar må etter 10. oktober sikre at det er brukt andre løysingar for å oppnå tilsvarande funksjon som Pfhxa-relatert stoffar har hatt i slike produkt (vass-, feitt- og smussavvisande eigenskapar).

Produkt som allereie er i sal, kan framleis seljast

Forbodet gjeld ikkje produkt som allereie er sette på marknaden før 10. oktober 2026. Det betyr at varer som er gjorde tilgjengelege i EU/EØS før denne datoen, ikkje blir omfatta av det nye forbodet. Dette omfattar også produkt på lager. Verksemder som produserer, importerer eller sel dei aktuelle produkta, må sørgje for at nye produkt som blir omsette etter fristen, oppfyller krava i Reach.

Fleire produkt blir frå omfatta 2027

Frå 10. oktober 2027 blir også andre tekstil og produkt av skinn, lêr og pels for allmenta omfatta.

Restriksjonen gjeld allereie for brannskum og brannskumkonsentrat til øving og testing. Den gjeld også generelt for offentleg brannvesen. Det finst enkelte nærare vilkår og unntak i regelverket.

Dette er PFHxA

Forbodet omfattar perfluorheksansyre, forkorta PFHxA, saltar av stoffet og stoff som kan gjerast om til PFHxA i miljøet.  PFHxA er ein type PFAS. Stoffet blir svært brote langsamt ned i miljøet og blir derfor omtalt som eit ævekjemikalium. Det kan forårsake uønskte langtidseffektar på helse og miljø. PFHxA er også svært mobilt i vatn og kan spreiast gjennom elvar, innsjøar og grunnvatn.

Forbodet gjeld frå 10. oktober 2026 i heile EU/EØS-området, og følgjer av kjemikalieregelverket Reach (vedlegg XVII post 79), gjennomført i Reach-forskrifta. 

MEIR INFORMASJON

Brei restriksjon for PFAS under arbeid

Pfhxa-relaterte stoff er stoff som i mange tilfelle har erstatta eldre PFAS-er som PFOS og PFOA. Eit forslag til restriksjon for heile stoffklassen PFAS er no til behandling i Kjemikaliebyrået Echas vitskaplege komitear. Eit framtidig breitt forbod vil hindre at éin PFAS som blir forboden blir erstatta av ein annan som enno ikkje er regulert. Noreg står bak dette forslaget saman med Danmark, Sverige, Tyskland og Nederland. Noreg har lenge arbeidet med å regulere ulike PFAS og har fått gjennom fleire avgrensingar og forbod både i Europa og globalt.

Les meir hos Echa: https://echa.europa.eu/da/hot-topics/perfluoroalkyl-chemicals-pfas

Relevante lenker

Les meir om PFAS på prioritetslista

Les om kjemikalieregelverket Reach

Sjå restriksjonane under Reach

Les den tidlegare nyheitsmeldinga om Pfhxa-forbodet

Les heile forbodsteksten for PFHxA: Regulation - EU - 2024/2462 - EIN - EUR-Lex

GROW - Library